بانو "مري بويس" پژوهشگر و کارشناس سنت گرا در گذشت

بانو "مري بويس"   پژوهشگر سنت گرای فرهنگ و آيين  ايران باستان، در  ۱۸فروردين امسال و در سن ۸۶سالگي  درگذشت.

مری بويس با کوشش های ِ فراوانی که به کار بست، نتوانست آنچنانکه بايد و شايد راستی های آيين زرتشتی را بازتاب دهد. بانو بويس پيرو ديدگاه های سنتی بود و اين ديدگاه ها، گاهی آنچنان از ديدگاه های اشو زرتشت به  دور هستد که نمی توانند بازگو کننده ی آيين و  باور زرتشتی باشند. 

نامبرده چند ماهی را نيز در ميان زرتشتيان يزد و کرمان گذراند و در کارهای خود از آن ها بهره برد. درخور گفتن است سنت هايی که در ميان بسياری از زرتشتيان روان بوده يا هستند تا به آن جايی می توانند بازگو کننده ی ِ آيين و باور زرتشتی باشند که بار و باور زرتشت اسپنتمان را به همراه داشته باشند و به جز اين از ارزشی بايسته در باره ی زرتشت و آيينش برخوردار نيستند. 

ناگفته نماند از آن جا که پرداختن و پژوهش در باره ی ايران باستان، در يکی دو سده ی رفته هواخواه يافت و بسياری از پژوهشگران باور زرتشتی، برای کارهای پژوهشی خود راهی کشورهند شدند و آيين زرتشتی را در سنت های آميخه ی آنان رد يابی کردند. به راه  درست نرفتند و  اگر چه اندک اندک پرده ها کنار رفتند و روشنايی ها آشکار گرديدند ولی بسياری نخواستند از راه رفته بازگردند.

نمونه ی يکی از اين پژوهشگران، نی برگ سوئدی بود که در سفر دهه شصت خود به ايران پی به اشتباه های خود پی برد و با دکتر فرهنگ مهر در دانشگاه پهلوی شيراز پيمان بست که اشتباه های خود را  در کتاب های ديگرش بازگو نکند. ولی آن پيمان به سبب مرگ او به برانجام نرسيد. من اين گفته و پيمان نی بر در دو زمان ِ به در از يکديگر، از دکتر فرهنگ مهر و دکتر جعفری شنيده ام (مازيار قويدل).     

شور بختانه بسياری از دانشجويان ايشان نيز پيرو ديدگاه های سنتی مری بويس درجا زده اند و هر از گاهی در اينجا و آنجا به پراکندن برداشت های سنتی و کهنه ای به نام آيين زرتشتی می پردازند که در اين راه پايوران اسلايان ايران را بسيار خوش می آيد و از آن جا که باور راستين زرتشتی را سدی در برابر خود می دانند تا جايی که می توانند به اين گونه از کسان!!  بال و پر و امکانات می دهند. در اين ميان دشمنان شاه ايران بيش از هر گروه ديگری به اين کاروان پيوسته، خواسته و يا ناخواسته هم پيمان اسلاميان و شريک دزد و رفيق قافله شده اند.     

مری بويس در سال ۱۹۲۰در دارجلينگ هند زاده شد و دكتراي خود را در سال  ۱۹۴۵ميلادی از دانشگاه كيمبريج در سال و با پايان نامه‌اي درباره آيين مانوي دريافت كرد. او  در سال ۱۹۴۷استاد و در سال ۱۹۶۳پروفسور مطالعات زرتشتي د ر كالج مطالعات شرقي دانشگاه لندن ـ(سوآز)ـ گرديد.

"هخامنشيان"، "ادبيات فارسي در ايران ميانه"، "زرتشتيان، باورها و آيين ديني آنها" ، "توان پايدار و قدمت زرتشتي گري"، "حضور سايه‌وار ولي قدرتمند زرتشتي‌گري در جهان يهودي و مسيحي"، "تاريخ هفت جلدي كيس زرتشت"، "چكيده تاريخ كيش زرتشت"، "نامه تنسر" و "ادعيه مانوي درعصر پارتيان"، "منابع متون زرتشتي"، "ادبيات مانوي در متن‌هاي پارتي و پارسي ميانه"، "آيين زرتشت، كشف دوباره فصل گمشده‌اي از تاريخ ديني بشر"، از کارهای شادروان مری بويس هستند كه به زبان ِ فارسي برگردانده شده اند. 

با اين که از خوانندگان کارهای مری بويس درخواست ريزنگری در روش ِ برخورد سنتی ايشان با يين زرتشتی هستيم. با اين همه کوشش هايش را ارج می نهيم و نامش گرامی می داريم.